Çin, yapay zeka alanındaki küresel rekabette hız kazanmak için çip üretim kapasitesini ciddi ölçüde artırmaya hazırlanıyor. Pekin’in planları, önümüzdeki yıl ülkenin yapay zeka işlemci üretimini üç katına çıkarmayı öngörüyor. Konuya yakın kaynaklara göre, Huawei’nin yapay zeka işlemcilerine odaklanacak bir üretim tesisi bu yıl sonunda faaliyete geçecek. İki yeni tesisin ise 2025 içinde devreye girmesi planlanıyor. Bu tesislerin Huawei için tasarlandığı belirtilse de, sahiplik yapısı konusunda net bir açıklama yapılmadı. Huawei, kendi üretim tesislerini açma planlarını reddetti.
Çinli şirketler aynı zamanda, ülkenin önde gelen yapay zeka girişimi DeepSeek’in önerdiği yeni standartlara uyumlu olacak yeni nesil çipler üzerinde çalışıyor. Huawei’nin son ürünleri bu standartlara uygun seçenekler arasında gösteriliyor.
Üç fabrikanın tam kapasiteye ulaşmasıyla birlikte, Çin’in önde gelen üreticisi Semiconductor Manufacturing International Corporation’ın (SMIC) mevcut üretim seviyelerinin aşılabileceği ifade ediliyor. Kaynaklar ayrıca SMIC’nin de 2025’te 7 nanometrelik işlemci kapasitesini iki katına çıkarma planı olduğunu aktarıyor. Huawei halihazırda SMIC’nin en büyük müşterisi konumunda.
Bu gelişme, Cambricon, MetaX ve Biren gibi daha küçük Çinli tasarımcıların da SMIC’ten daha fazla pay alarak büyümesine zemin hazırlayacak. ABD’nin ihracat kısıtlamaları nedeniyle Nvidia’nın boşalttığı pazarda Çinli şirketler rekabeti artırmayı hedefliyor.
Fitil, Çin’e getirilen Nvidia kısıtlaması…
ABD ile Çin arasındaki ticaret geriliminin merkezinde yer alan yarı iletkenler, Washington’un Nvidia’nın en gelişmiş işlemcilerini Pekin’e kısıtlamasıyla daha da kritik bir hale geldi. Ancak Çinli üreticiler, artan üretim kapasitesiyle bu boşluğu doldurabileceklerine inanıyor.
DeepSeek geçtiğimiz günlerde, verimliliği artıran ancak doğruluk seviyesini kısmen düşüren FP8 veri formatını kullanmaya başladığını açıkladı. Bu formatın, Çinli üreticilerin daha az gelişmiş donanımlarla bile küresel rakiplerle rekabet etmesine yardımcı olabileceği belirtiliyor. Açıklamanın ardından SMIC ve Cambricon gibi şirketlerin hisseleri borsada yükseldi.
Üretim yelpazesi AI odaklı çiplerle sınırlı değil
Diğer yandan, bellek alanında da ilerlemeler kaydediliyor. Çin merkezli CXMT adlı şirket; Samsung, SK Hynix ve Micron gibi küresel oyuncuların elinde bulundurduğu yüksek bant genişlikli bellek (HBM3) ürünlerinin bir örneğini test ediyor. Hedef, bu ürünleri 2025 içinde piyasaya sunmak.
Tüm bu girişimler, Çin’in yalnızca işlemci üretiminde değil, ekosistemin tamamında — bellekten yazılım araçlarına kadar — daha koordineli bir yapı kurma arzusunu ortaya koyuyor. Devlet Konseyi de bu hafta yaptığı açıklamada, yapay zeka araştırmalarına, mühendislik uygulamalarına ve ticarileştirmeye yönelik entegre destek çağrısında bulundu.
Cambricon’un 600 milyon dolarlık fon toplamasına onay verilmesi ve Biren ile MetaX gibi dört şirketin toplam 3 milyar dolarlık yatırım sonrası halka arz planları, sektörün finansal desteğini güçlendiriyor.
DeepSeek’in kurucusu Liang Wenfeng, geçen yıl yaptığı açıklamada “Nvidia’nın liderliği tek bir şirketten değil, tüm Batı ekosisteminin ortak çabasından geliyor. Çin’in de benzer bir ekosistem kurması gerekiyor.” demişti.
Ne anlama geliyor?
Çin’in yapay zeka çiplerinde üretimi artırma çabası, yalnızca ABD’nin ihracat kısıtlamalarına bir yanıt değil, aynı zamanda küresel teknoloji dengelerinin yeniden şekillenme sürecinin bir parçası olarak yorumlanmalı. Bugün Nvidia’nın hakimiyetinde olan pazarda, Çinli üreticiler donanımda birkaç nesil geride olsalar da; ölçeklenebilirlik, alternatif veri formatları ve devlet desteğiyle bu farkı kapatmaya çalışıyor. Eğer üretim kapasitesi planlandığı gibi artar ve yazılım-hardware entegrasyonu sağlanabilirse, Çin kısa vadede Nvidia’nın teknolojik üstünlüğünü kırmasa bile uzun vadede küresel çip ekosisteminde ikinci büyük kutup olma yolunda ilerleyebilir. Bu durum, sadece teknoloji rekabetini değil, küresel jeopolitik güç dengelerini de etkileyecek potansiyele sahip…
Buna da göz atın: Perplexity, yayıncılar için gelir paylaşımı modeli başlatıyor