OpenAI, yapay zeka yarışında sermaye artırma çabalarını sürdürmek amacıyla şirket yapısını değiştirme planlarına devam ederken, kâr amacı gütmeyen ana kuruluşunun kontrolünde kalacağını duyurdu. Bu karar, Elon Musk’ın açtığı yüksek profilli dava da dahil olmak üzere, gelen yoğun eleştiriler ve hukuki itirazların ardından geldi. Musk, OpenAI’ın insanlık yararına yapay zeka geliştirme misyonundan saptığını öne sürmüştü.
Uzun süreli istişareler sonuçlandı
OpenAI, yayımladığı bir blog yazısında, “Sivil toplum liderlerinden gelen geri bildirimler ve Kaliforniya ile Delaware eyaletlerinin başsavcılıklarıyla yapılan görüşmelerin ardından, kontrolün kâr amacı gütmeyen kuruluşa ait kalmasına karar verdik” dedi. Şirket, Microsoft, düzenleyici kurumlar ve yeni atanan bağımsız denetçilerle birlikte güncellenmiş planı son haline getireceklerini belirtti.
OpenAI, Aralık 2024’te yaptığı açıklamada, daha fazla sermaye çekebilmek için kamu yararına çalışan bir şirket (public benefit corporation) yapısına geçmeyi planladığını duyurmuştu. Bu yapı, mevcut kâr amacı gütmeyen statünün getirdiği bazı sınırlamaları ortadan kaldırmayı hedefliyordu.
Daha çok yatırım mı, etik dengeler mi?
Ancak bu adım, şirketin varlıklarının kâr amacı gütmeyen yapıya adil şekilde aktarılıp aktarılmayacağı ve kâr ile toplumsal fayda arasında nasıl denge kurulacağı konusunda soru işaretlerine yol açtı.
Yeni planda, kamu yararına şirketin kontrolü yine kâr amacı gütmeyen ana kuruluşa ait olacak ve bu kuruluş aynı zamanda en büyük hissedarlardan biri hâline gelecek.
OpenAI yönetim kurulu başkanı Bret Taylor, açıklanan planın şirketin mevcut yapısına “son derece yakın” olduğunu ifade etti. CEO Sam Altman ise bu yapının yatırımcılar açısından yeterince işlevsel bir uzlaşma olduğunu ve yatırımcıların desteğini sürdürmesini sağladığını belirtti.
Yapay genel zeka (Artificial General Intelligence) geliştirme yarışı hız kazanırken, OpenAI bu pahalı hedef için daha fazla yatırımcı çekmeyi amaçlıyor. Mart ayında SoftBank öncülüğünde 300 milyar dolar değerleme üzerinden 40 milyar dolarlık yeni bir yatırım turu başlatılacağı duyurulmuştu. Bu yatırım, şirketin yıl sonuna kadar tamamen kâr amacı güden bir yapıya geçmesine bağlıydı. Ancak uzmanlar, kâr amacı gütmeyen yapının korunmasının yatırım çekme kabiliyetini kısıtlayabileceği görüşünde.
OpenAI’ın yapısı, Kasım 2023’te yaşanan yönetim kriziyle dikkatleri üzerine çekmişti. O dönemde, kâr amacı gütmeyen kurul, CEO Sam Altman’ı görevden almış, ancak beş gün süren kriz sonunda Altman çalışanlar ve yatırımcıların yoğun desteğiyle yeniden göreve getirilmişti.
Ne anlama geliyor?
OpenAI’ın kâr amacı gütmeyen yapı altında kalmaya devam etmesi, yapay zekânın geleceğiyle ilgili etik ve kamusal fayda temelli kaygıların yatırım ve büyüme hedefleriyle dengelenmeye çalışıldığına işaret ediyor. Şirket, daha fazla sermaye çekmeye ihtiyaç duyarken, aynı zamanda kuruluş misyonunu ve toplumsal güveni koruma çabasını sürdürüyor. Ancak bu yapı, bazı yatırımcılar için sınırlayıcı olabilir ve OpenAI’ın agresif büyüme stratejisini yavaşlatabilir. Diğer yandan, bu karar teknoloji dünyasında “yapay zeka sadece kâr odaklı mı geliştirilmeli?” sorusunu da yeniden gündeme getiriyor. OpenAI’ın attığı bu adım, sektörün hem finansal hem de etik açıdan nasıl şekilleneceğine dair önemli bir eşik olarak değerlendirilebilir.
Buna da göz atın: “Sinir bozucu” ve “yalakalık yapan” ChatGPT sürümü geri çekildi
