MethaneSAT adlı 88 milyon dolarlık çevre uydusu, uzayda kaybolarak küresel metan emisyonlarını izleme çabaları için önemli bir geri adıma neden oldu. Google ve Jeff Bezos’un desteğiyle geliştirilen uydu, Mart 2024’te Elon Musk’ın şirketi SpaceX tarafından fırlatılmıştı.
Metan sızıntılarını tespit etmesi bekleniyordu
MethaneSAT, petrol ve gaz endüstrisinden kaynaklanan, görünmez ancak güçlü bir sera gazı olan metanın sızıntılarını ve yayılımını izlemek üzere tasarlanmıştı. Metan, sanayi çağından bu yana küresel ısınmanın yaklaşık üçte birinden sorumlu tutuluyor.
Bu hafta yapılan açıklamada, MethaneSAT uydusunun güç kaybettiği ve muhtemelen kurtarılamayacağı belirtildi. Uyduyu yöneten mühendislik ekibinin iletişim kaybının nedenini araştırdığı, ancak bu sürecin zaman alacağı vurgulandı. Kurum, metan emisyonlarını izlemeye yönelik çalışmalarının devam edeceğini duyurdu.
Yeni bir uydu gündemde değil
Projeyi yürüten sivil toplum kuruluşu Environmental Defense Fund (EDF), Financial Times’a yaptığı açıklamada şu an için yeni bir uydu fırlatılıp fırlatılmayacağının belirsiz olduğunu söyledi. EDF, mevcut önceliklerinin, yaşanan durumu anlamak, mevcut verileri işleyip yayımlamak ve elde edilen teknoloji ile içgörüleri başka projelere aktarmak olduğunu belirtti.
MethaneSAT, dünya çapındaki petrol ve gaz sahalarındaki metan emisyonlarını izlemek için geliştirilmiş en ileri uydulardan biri olarak tanımlanıyordu. Dünya genelinde artan sayıda ülke ve enerji şirketi, metan sızıntılarını azaltma taahhüdünde bulunduğu için bu tür teknolojilere olan ihtiyaç giderek artmıştı.
Dünyada hala metan salımlarını izleyen bir düzineden fazla uydu bulunuyor. Ancak MethaneSAT, orta ölçekli bölgelerdeki küçük sızıntıları bile tespit edebilmesi ve verilerini kamuya açık olarak paylaşması açısından diğerlerinden ayrışıyordu. Diğer bazı uyduların metan dışında da farklı amaçları bulunurken, MethaneSAT yalnızca metana odaklanıyordu.
Küresel metan taahhüdü ve enerji sektörünün rolü
2021 yılında ABD ve Avrupa öncülüğünde 100’den fazla ülke, 2030 sonuna kadar metan emisyonlarını yüzde 30 oranında azaltmayı taahhüt etmişti. Tarımdan sonra enerji sektörü, insan kaynaklı metan emisyonlarının en büyük ikinci kaynağı olarak öne çıkıyor. Ancak uzmanlar, enerji sektörünün emisyonları gizlemek için çeşitli yöntemler kullandığını ve bu nedenle uyduların giderek daha hayati hale geldiğini vurguluyor.
Bezos Earth Fund, 2020 yılında üç yıl boyunca 100 milyon dolar fon sağladığı MethaneSAT projesine 2023 Temmuz’unda ek olarak 10 milyon dolarlık yeni bir destek daha açıklamıştı. Google da uydunun topladığı devasa veri setlerini işleyebilmesi için gerekli yapay zeka altyapısını sağlamıştı.
MethaneSAT diğer bazı uyduların tespit edemediği metan emisyonlarını ölçmesinin yanı sıra aynı zamanda toplam emisyon hacmini, kaynağını ve zaman içerisindeki değişimini de analiz edebiliyordu.
2024’te emisyonlar rekor seviyelere yaklaştı
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2024 yılında enerji kaynaklı metan emisyonlarının neredeyse rekor seviyelerde olduğunu duyurdu. Ajansa göre, bu emisyonların yüzde 70’i düşük maliyetle önlenebilir durumda…
Buna da göz atın: Google ve ortaklarından yangın algılama devrimi: FireSat Uydusu