Küresel otomotiv üretimini durma noktasına getirebilecek çip krizi son anda önlendi. Çin, otomotivde kritik öneme sahip yarı iletkenlerin ihracatına tekrar izin verdiğini açıkladı.
Nexperia krizi: Küresel tedarik zinciri risk altındaydı
Hollanda merkezli, Çin sahipliğine ait çip üreticisi Nexperia, transistör ve diyot segmentinde dünya otomotiv sektörünün ihtiyaç duyduğu çiplerin yüzde 40’ını tedarik ediyor. Ancak Hollanda hükümetinin, ulusal güvenlik gerekçesiyle şirket yönetimini devralması ve Çinli CEO’yu görevden alması, Pekin’in sert tepkisine neden oldu.
Çin, bu hamle sonrası çip sevkiyatlarını askıya aldı. ABD ve Avrupa’daki otomotiv üreticileri, tedariklerin tamamen durması halinde pandemi dönemine benzer fiyat artışları ve üretim kesintilerinin yeniden yaşanacağı uyarısında bulundu.
Liderler görüşmesi sonrası adım: Muafiyet uygulanacak
Geçtiğimiz hafta ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in görüşmesinin ardından Çin Ticaret Bakanlığı, firmaların ihracat kontrolüne takılan çipler için muafiyet başvurusu yapabileceğini duyurdu.
Bakanlık, “Çin, küresel tedarik zincirlerinin güvenliğini ve istikrarını dikkate almaktadır” açıklamasında bulunarak, uygun ihracatlara izin verileceğini belirtti. Ancak Pekin, mevcut krizin sorumlusu olarak Hollanda’yı işaret etti ve ülkenin şirket içi işleyişe “uygunsuz müdahalede bulunduğunu” savundu.
Avrupa ve ABD’den temkinli iyimserlik
ABD merkezli otomotiv üreticilerini temsil eden Alliance for Automotive Innovation, Çin’in kararını memnuniyetle karşıladı ve Washington yönetimine teşekkür etti. Açıklamada, “Bu anlaşma hem ABD’de hem de küresel otomotiv üretiminde büyük bir krizi önledi” denildi.
Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) ise daha temkinli:
İhracat muafiyetinin nasıl uygulanacağına dair birçok soru hala yanıtsız. Malların akışı güvence altına alınana kadar durum kritik.
Küresel rekabette yeni satır araları
Nexperia’nın kontrolünün Hollanda’ya geçmesi, ABD’nin şirketin Çinli ana ortağı Wingtech’i kara listeye almasıyla hızlandı. Çin’in buna karşılık uyguladığı ihracat kısıtlaması ise tedarik zincirinde jeopolitik risklerin ne kadar etkili olduğunu bir kez daha gösterdi. Öyle ki, küresel yarı iletken tedarik zinciri, artık yalnızca üretim kapasitesiyle değil jeopolitik kararlarla da şekilleniyor. Nexperia krizi, otomotiv gibi büyük sektörlerin teknoloji alanındaki güç mücadelelerinden ne kadar kolay etkilenebildiğini bir kez daha ortaya koydu.
Her ne kadar Çin’in geri adımı krizi şimdilik yatıştırsa da:
- Nesneleşen teknoloji şirketleri: Stratejik görülen firmalar, ülkeler arası güç oyunlarının merkezine yerleşiyor.
- Tedarik zinciri kırılganlığı: Tek bir şirket veya ülkeye bağımlılık artık ciddi bir risk.
- Politikanın fiyat etkisi: En küçük gerilim bile üretimi durdurabilir, tüketici fiyatlarını artırabilir.
Sonuç olarak; çip savaşları bitmedi, yalnızca yeni bir tura geçildi ve otomotiv sektörü için asıl soru hala geçerli görünüyor
Tedarik zincirini çeşitlendirmeden sürdürülebilir bir büyüme mümkün mü?
Buna da göz atın: OpenAI ve Amazon Web Services’ten 38 milyar dolarlık anlaşma