Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcılar (ETAHS) ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar (ETHS) hakkındaki yönetmelikte çeşitli değişiklikler yapıldı. 8 Mart 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan düzenlemeler, sektörün işleyişine dair soru işaretine neden olabilecek bazı kuralları netleştirirken satıcılar, tüketiciler ve platformlar arasındaki dengeyi yeniden şekillendirmeyi amaçlıyor.
E-ticaret sektöründe yeni düzenlemeler
Ticaret Bakanlığı tarafından sürdürülecek değişikliklerin mevcut uygulamalarla karşılaştırıldığında nasıl bir farka yol açacağını derledik.
Bilgi paylaşımı ve doğrulama zorunlulukları
Önceden, ETHS’lerin pazar yerlerinde bulundurması gereken bilgiler daha kapsamlıydı. Yeni düzenleme ile bu bilgiler sadeleştirildi. ETAHS’ler, satıcıların bilgilerini doğrulamak ve her yıl güncellemekle yükümlü hale getirildi.
Haksız ticari uygulamaların önlenmesi
Daha önce, tüketicinin önceden onay vermediği cayma süresi belirlenebiliyor ve satıcılar cezai şartları herhangi bir açıklama yapmadan uygulayabiliyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte, tüketicinin onayı olmadan cayma süresi belirlenmesi yasaklandı ve cezai şartların uygulanması için açıklama yapma zorunluluğu getirildi.
Veri taşınabilirliği ve erişim kolaylığı
ETHS’lerin satış ve değerlendirme verilerine erişimi önceki düzenlemelerde sınırlıydı. Yeni kurallar kapsamında, ETAHS’ler satıcılara sözleşme süresince ve sonrasında bir yıl boyunca ücretsiz veri erişimi sağlamak zorunda olacak.
Sözleşme değişikliklerinde yeni kurallar
Sözleşme değişikliklerinin ani olarak uygulanabilmesinin önüne geçen düzenleme kapsamında standart değişikliklerin en az 15 gün, mali ve teknik yük getiren değişikliklerin ise en az 30 gün önceden duyurulması gerekecek.
Reklam ve indirim bütçelerinde yeni hesaplama yöntemleri
Reklam ve indirim bütçeleri konusunda net sınırlar bulunmuyordu. Ana satış kanalı e-ticaret olan şirketlerin (ve e-ticaret deyince akla gelen ilk birkaç markanın) reklam faaliyetlerini sınırlandırmak üzere düzenlemeler halihazırda yapılmıştı. Ancak yeni düzenlemeyle sponsorluk harcamaları ve yenilenmiş ürünlere yönelik reklam bütçeleriyle ilgili hesaplama yapılmasını mümkün kılacak bir formül belirlendi.
Yurtdışı satışlar ve lisans ücretlerindeki güncellemeler
Yurtdışına yapılan satışlara ilişkin kurallar netleştirildi ve belirli satış türleri için lisans ücreti indirimleri getirildi.
Ölçek tanımları ve uygulama takvimi
Orta, büyük ve çok büyük ölçekli şirketlerin hangi düzenlemelere tabi olacağı konusundaki belirsizlikler yeni düzenlemeyle netleştirildi ve geçiş süreçleri belirlendi.
Yenilenmiş ürünlere özel düzenlemeler
Önceden, yenilenmiş ürünlerin satışıyla ilgili özel teşvikler bulunmazken yeni yönetmelikle bu ürünlere yönelik reklam ve indirim harcamalarına özel düzenlemeler getirildi.
Değişikliklerin Etkileri
Yapılan düzenlemeler, e-ticaret ekosisteminde rekabet şartlarını ve ticaret kurallarını şekillendiriyor. Tüketici haklarının korunmasına yönelik bazı ek önlemler getirilirken, satıcıların veri erişimi konusundaki hakları da genişletilmiş görünüyor. Öte yandan, reklam ve indirim bütçelerinin yeniden yapılandırılması, platformların ticari stratejilerini etkileyebilir. Yurtdışı satışlara yönelik düzenlemeler ise e-ihracat yapan işletmelerin planlamalarını doğrudan etkileyecek nitelikte. Düzenlemelerin uzun vadeli etkileri ise sektör dinamiklerinde yaşandıkça gözlemlenebilecek.
Buna da göz atın: Reklam regülasyonları sıkı olan sektörler için…
