Elon Musk ile Sam Altman arasındaki OpenAI davasında dikkat çekici bir duruşma günü daha geride kaldı. Davanın son oturumunda Musk’ın avukatı Steven Molo, çapraz sorguya Altman’a yönelttiği kısa ama sert bir soruyla başladı: “Tamamen güvenilir misiniz?”
Musk, OpenAI’ın kuruluşundaki kâr amacı gütmeyen yapının zaman içinde ticari bir modele dönüştürülmesinin, şirketin kuruluş misyonuna ve kamu yararına aykırı olduğunu savunuyor. Dava kapsamında OpenAI, Sam Altman, şirket başkanı Greg Brockman ve erken dönem yatırımcılardan Microsoft sanık tarafında yer alıyor.
Musk cephesi: “OpenAI misyonundan saptı”
Musk’ın hukuk ekibi, OpenAI’ın başlangıçta insanlık yararına çalışan kâr amacı gütmeyen bir yapı olarak kurulduğunu; ancak zamanla milyarlarca dolarlık ticari bir şirkete dönüştüğünü öne sürüyor. Musk ayrıca mahkemeden OpenAI’ın yeniden tamamen kâr amacı gütmeyen bir yapıya dönmesini, Altman ve Brockman’ın yönetim kurulundan çıkarılmasını ve 130 milyar doların üzerindeki varlığın yeniden non-profit yapıya aktarılmasını talep ediyor.
Kararın Musk lehine çıkması halinde OpenAI’ın uzun süredir konuşulan halka arz planlarının da ciddi şekilde etkilenebileceği belirtiliyor.
OpenAI ise suçlamaları reddediyor. Şirketin savunmasına göre Musk da geçmişte kâr odaklı bir yapı kurulmasını destekliyordu ve kontrolü ele geçiremeyince dava açtı. OpenAI ayrıca Musk’ın 2018’de şirketten ayrıldıktan sonra kendi yapay zeka girişimi xAI’ı kurduğunu ve bugün OpenAI’ya doğrudan rakip konumda olduğunu vurguluyor.
Duruşmanın ilk gününde yaşananları ele aldığımız habere buradan ulaşabilirsiniz.
“Yalan kültürü” ve 2023 krizi yeniden gündemde
Duruşmada Musk’ın avukatı, OpenAI yönetim kurulu üyeleri ve eski yöneticilerin daha önce yaptığı açıklamalara atıfta bulunarak Altman’ın dürüst olmadığı ve şirkette “toksik bir yalan kültürü” oluşturduğu iddialarını gündeme taşıdı.
Altman ise kendisini “dürüst ve güvenilir bir iş insanı” olarak tanımladı ancak bazı spesifik suçlamalardan haberdar olmadığını söyledi. 2023 yılında kısa süreliğine CEO görevinden alınmasına ilişkin süreçte ise “yanlış anlaşılmalar” yaşandığını belirtti.
“Yönetim kurulunu kandırmaya çalışmıyordum” diyen Altman, görevden alınma sürecini ise “inanılmaz bir ihanet” olarak tanımladı.
OpenAI kurucu ortaklarından Ilya Sutskever da duruşmada ifade verdi. Sutskever, Altman’ın “aldatıcı davranış kalıpları” ve kötü yönetim anlayışına dair aylar boyunca kanıt topladığını söyledi. Ancak daha sonra Altman’ın geri dönmesi yönünde oy kullandığını ve bu süreçten pişmanlık duyduğunu belirtti.
Hatırlanacağı üzere Altman, Kasım 2023’te görevden alınmış; ancak çalışanların ve yatırımcıların baskısı sonrası yalnızca birkaç gün içinde yeniden CEO koltuğuna dönmüştü.
Yapay zekanın geleceği üzerindeki kontrol kavgası
Duruşmanın en dikkat çekici bölümlerinden biri ise “AGI” yani genel yapay zeka kontrolü üzerine yaşanan tartışmalar oldu.
Altman’ın ifadesine göre OpenAI’ın kuruluş motivasyonlarından biri, böylesine güçlü bir teknolojinin tek bir kişinin kontrolüne bırakılmamasıydı. Ancak Musk’ın şirketin erken döneminde tam kontrol talep ettiği öne sürüldü.
Altman, Musk’ın zaman içinde kontrolü azaltacağına dair söz verdiğini ancak buna inanmadığını söyledi:
Benim inancım, uzun vadeli kontrolü elinde tutmak istediğiydi.
Altman ayrıca OpenAI kurucularının bir noktada Musk’a “Şirket sizin kontrolünüzde olursa ve size bir şey olursa OpenAI’ya ne olur?” sorusunu yönelttiğini aktardı. Musk’ın ise şirketi çocuklarına bırakabileceğini söylediği ifade edildi.
Altman bu anı “ürkütücü bir an” olarak tanımladı ve “bu söylemden ötürü rahatsız hissettim” dedi.
Google korkusu ve Musk’ın ayrılığı
Mahkemede sunulan e-postalara göre Musk, bir dönem OpenAI’ın Google bünyesindeki DeepMind karşısında “ciddi bir rakip” olmadığını düşünüyordu.
Altman ise OpenAI’yı kurmadan önce Google’ın yapay zeka alanında çok ileride olduğunu düşündüğünü ve bu nedenle projeye başlamayı bile sorguladığını anlattı.
Ayrıca Altman’ın ifadesine göre Musk, şirketten ayrılmadan önce bazı araştırmacıların başarılarını sıralayarak ekip içinde motivasyon kaybına yol açtı. Musk’ın 2018’de yönetim kurulundan ayrılmasının ardından şirket içi moralin yükseldiği de savunuldu.
Davanın gidişatı neleri etkileyecek?
Musk ile OpenAI arasındaki dava, yalnızca şirket içi bir güç mücadelesi olarak görülmüyor. Dava; yapay zeka şirketlerinin nasıl yönetileceği, AGI seviyesindeki sistemlerin kimlerin kontrolünde olması gerektiği ve nonprofit yapılar ile ticari büyüme arasındaki sınırların nasıl çizileceği gibi sektörün geleceğini doğrudan etkileyebilecek kritik soruları da gündeme taşıyor.
Mahkemeden çıkacak karar, hem OpenAI’ın yapısını hem de küresel yapay zeka yarışının yönünü değiştirebilecek potansiyele sahip görünüyor.
Buna da göz atın: Musk x OpenAI davasında ilk gün tamamlandı
