Dünyanın en büyük çip üreticisi Taiwan Semiconductor Manufacturing Co (TSMC), önümüzdeki dört yıl içinde ABD’ye 100 milyar dolar yatırım yapmayı ve beş yeni fabrika kurmayı planladığını açıkladı.
TSMC CEO’su CC Wei, bu büyük yatırım planını Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede duyurdu. Trump, “İhtiyacımız olan çipleri ve yarı iletkenleri burada üretebilmeliyiz. Bu bizim için bir ulusal güvenlik meselesi,” dedi.
Apple, Intel ve Nvidia gibi dev ABD firmalarının önde gelen çip tedarikçisi olan TSMC, bu yeni yatırımıyla ABD’de yarı iletken üretimini arttırmayı ve Asya’dan ithalata olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.
ABD’de büyük yatırım hamlesi
Bu yeni yatırım hamlesi, şirketin daha önce duyurduğu 65 milyar dolarlık ABD yatırım planını tamamlayıcı nitelikte değerlendiriliyor. TSMC, Nisan’da bu rakama 25 milyar dolar ekleyerek 2030’a kadar Arizona’da üçüncü bir fabrika kuracağını duyurmuştu.
ABD, yarı iletken üretimini teşvik etmek için 2022’de dönemin Başkanı Joe Biden tarafından imzalanan 280 milyar dolarlık CHIPS ve Bilim Yasası’nı hayata geçirdi. Bu yasa, özellikle pandemi sürecinde yurt dışındaki çip fabrikalarının kapanmasıyla tüm dünyada tedarik zincirinin olumsuz etkilenmesi, otomobil fabrikalarının durması ve enflasyonun artmasının ardından ABD’nin çip üretimini yeniden canlandırmayı amaçlıyor.
Trump ve yatırım politikaları
Trump, Biden döneminde hayata geçirilen CHIPS Yasası’nı eleştirirken, çip üretiminin ABD’ye dönmesi için ithal çiplere yüksek gümrük tarifeleri getirme tehdidinde bulunuyor. Hatta bu tehdidin altının boş olmadığını Çin’den gelen tüm ürünlere halihazırda uyguladığı gümrük vergisinin üzerine ek olarak bir yüzde 10 daha eklemesiyle ortaya koymuş oldu. Ayrıca, TSMC gibi şirketlerin federal vergi teşviklerine ihtiyacı olmadığını da söyledi.
Başkanlığı boyunca Beyaz Saray’da birçok şirket liderini ağırlayan Trump, SoftBank ve Apple gibi dev firmaların milyarlarca dolarlık yatırım sözleri verdiğini vurguluyor.
TSMC ise yaptığı açıklamada, “Yarı iletken sektöründe inovasyon ve büyüme konusundaki ortak vizyonumuzu paylaşmayı, ayrıca müşterilerimizle birlikte teknoloji sektörünü güçlendirmenin yollarını keşfetmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz” dedi.
ABD Ticaret Bakanlığı, Biden döneminde, çip ithalatına bağımlılığı azaltmak amacıyla dünyanın beş büyük yarı iletken üreticisini ABD’de fabrika kurmaya ikna etmişti. Trump yönetimi ise mevcut teşvik programlarını gözden geçirmeyi ve çip sektörünü yeniden yapılandırmak için farklı stratejiler uygulamayı planlıyor.
Küresel yarı iletken yarışı hızlanıyor
TSMC’nin bu yatırımı, yalnızca ABD’nin teknoloji politikalarını değil, küresel yarı iletken pazarını da doğrudan etkileyecek. ABD, Çin ile süregelen teknoloji savaşında çip üretimini kendi sınırlarına çekerek stratejik bir üstünlük elde etmeye çalışırken, Asya’daki büyük üreticiler rekabet gücünü korumak için yeni hamleler yapmak zorunda kalacak gibi duruyor. Küresel teknoloji sektöründe dengelerin yeniden şekillendiği bu dönemde, yarı iletken üretimi sadece ekonomik bir konu olmaktan çıkıp, büyük güçler arasında jeopolitik bir mücadeleye dönüşmüş durumda.
Buna da göz atın: Ekonomistlerin gözünden 2025: Küresel büyüme zayıf kalacak