Meta CEO’su Mark Zuckerberg, şirketinin Federal Ticaret Komisyonu (Federal Trade Commission – FTC) tarafından tekelcilikle suçlandığı davada Pazartesi (14 Nisan) ifade verdi. Dava, ABD Columbia Bölgesi Bölge Mahkemesi’nde görülüyor. Zuckerberg, Meta’nın iki büyük satın alması olan Instagram ve WhatsApp’ı savunmak için iki gün boyunca ifade verecek. FTC, bu iki platformun Meta’nın yasa dışı bir “sosyal medya tekeli” oluşturmasına yardımcı olduğunu iddia ediyor. Eğer FTC davayı kazanırsa, Meta Instagram ve WhatsApp’ı elden çıkarmak zorunda kalabilir. Bu da şirketin dijital reklam gelirlerini doğrudan etkileyebilir ve sosyal medya dünyasını baştan sona değiştirebilir…
“Tüketicinin Meta’dan başka makul alternatifi yok”
Meta, günlük 3,3 milyar aktif kullanıcıya sahip olduğunu belirtiyor ve bu sayıyı reklam satışları için önemli bir pazarlama aracı olarak kullanıyor. Şirket, yalnızca geçen yıl 160 milyar doları aşan bir reklam geliri elde etti.
FTC ise, Meta’nın şirketleri satın alımını, rekabeti baştan engellemek amacıyla yaptığını savunuyor. FTC avukatı Daniel Matheson, açılış konuşmasında, “Tüketicilerin Meta platformlarına makul alternatifleri yok” dedi.
Meta’nın avukatları ise şirketin sosyal medya sektöründe pek çok rakibi olduğunu ve söz konusu satın almaların yıllar önce yasal düzenleyiciler tarafından onaylandığını hatırlattı.
Facebook’un evrimi
FTC’nin sorgulaması sırasında Zuckerberg’e, Facebook’un zaman içinde arkadaşlar arası bağlantılardan uzaklaşıp daha çok üçüncü taraf içerik sunan bir platforma evrildiği soruldu. Zuckerberg, “Zamanla ‘ilgi’ kısmı, ‘arkadaş’ kısmından daha fazla geliştirildi” dedi.
Zuckerberg, mesajlaşma özelliğinin Facebook’un diğer hizmetleriyle bütünleyici olduğunu belirtti. “Kullanıcılar, beğendikleri içerikleri arkadaşlarıyla paylaştıkları için bu hizmet simbiyotik bir yapıya sahip,” dedi.
Şubat 2012’de Zuckerberg, şirket içi bir yazışmada Facebook’un mobilde hem işlevsellik hem de marka açısından çok geride olduğunu ve bu yüzden halihazırda güçlü olan Instagram’ı satın almak üzere yüksek bir bedel ödemeyi düşünebileceklerini ifade ettiği de ortaya koyuldu.
“Instagram satın alınmadan önce de büyük bir rakipti.”
FTC, Zuckerberg’in geçmişte yazdığı e-postaları da delil olarak mahkemede sundu. Bu görüşmelere göre, Eylül 2011’de Zuckerberg, yöneticilerine Instagram’ın “mobil fotoğrafçılığın geleceği” olduğunu ve “büyük bir rakip” haline geldiğini yazmış. Aynı e-postada Google’ın Instagram’ı alabileceğinden duyduğu endişeyi de dile getirmişti.
Bundan 11 yıl sonra Zuckerberg, 2022 yılında Ürün Müdürü Chris Cox ve Facebook Başkanı Tom Alison ile yaptığı bir yazışmada, Facebook’un kültürel anlamda hala geçerli bir vizyonu sürdürmesi için yeni stratejilerin tartışıldığını kabul etti. Bu yazışmalar, Facebook’un popülerliğini TikTok ve Instagram gibi platformlara “kaptırmasından” doğan endişeleri içeriyor.
Bu dava neyi değiştirebilir?
Meta’ya açılan bu tekel davası, yalnızca şirketin geleceğini değil, aynı zamanda dijital platformların işleyiş biçimini de kökten etkileyebilir. FTC’nin Instagram ve WhatsApp’ın satın alınma gerekçelerini sorgulaması, teknoloji devlerinin “rakibi satın al, rekabeti önle” stratejilerine karşı kamu otoritelerinin daha sert adımlar atabileceğinin sinyali….
Eğer mahkeme FTC lehine sonuçlanırsa, Meta gibi devlerin parçalanması yalnızca bir olasılık olmaktan çıkıp yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. Bu da sosyal medya pazarında rekabetin ve inovasyonun yeniden şekillenmesine, kullanıcıların daha fazla seçeneğe sahip olduğu bir ekosistemin doğmasına kapı aralayabilir.
Buna da göz atın: Google antitröst davası: Geçmiş, güncel durum ve beklentiler