Avrupa Birliği, teknoloji devleri üzerindeki baskıyı artırıyor. Son olarak Apple ve Meta, AB’nin dijital pazarlarda rekabeti artırmayı hedefleyen yeni düzenlemelerine uymadıkları gerekçesiyle ağır para cezalarına çarptırıldı. Bu adım, sadece iki teknoloji devinin iş modellerini zorlamıyor; aynı zamanda küresel ticaret dengeleri üzerinde de yeni bir gerilim yaratıyor.
Apple ve Meta’ya dev cezalar
Avrupa Komisyonu, Apple’a 500 milyon euro ve Meta’ya 200 milyon euro ceza kesti. Bu cezalar, 2022’de yürürlüğe giren Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamındaki ilk büyük yaptırımlar oldu. Yasaya göre ihlaller, şirketlerin yıllık küresel gelirlerinin yüzde 10’una kadar cezalandırılabiliyor; ancak verilen cezalar bu oranın çok altında, yaklaşık yüzde 0,1 seviyesinde gerçekleşti.
Faaliyetten men emirleri daha büyük etki yaratabilir
Komisyon, para cezalarının yanı sıra Apple ve Meta’ya “cease-and-desist” (faaliyetten men) emirleri de verdi.
- Apple, uygulama geliştiricilere kullanıcılarını App Store’un dışında faaliyet gösteren alternatif ödeme yöntemlerine dair bilgilendirme hakkı tanımadığı için cezalandırıldı.
- Meta, kullanıcıları kişiselleştirilmiş reklamlara onay vermeye veya ücretli abonelik almaya zorladığı gerekçesiyle uyarıldı.
Her iki şirketin de, kurallara uyması için 60 günü var. Aksi halde günlük gelirlerinin yüzde 5’ine kadar ek ceza riskiyle karşılaşacaklar.
Şirketler karara itiraz edecek
Apple, kararın “kullanıcı gizliliği ve güvenliği açısından kötü sonuçlar doğuracağının” yanı sıra “teknolojilerini ücretsiz bir şekilde sunmaya zorlanmaları” gerekçeleriyle temyize gideceğini açıkladı. Meta ise, kendilerinden iş modellerini değiştirmelerinin istenmesinin “çok büyük bir mali yük” getirdiğini ve “hizmet kalitesini düşüreceğini” belirterek karara itiraz edeceğini duyurdu.
AB’nin hamlesi küresel ticaret dengesini de etkiliyor
Avrupa Birliği’nin Apple ve Meta’ya yönelik bu yaptırımları, yalnızca teknoloji sektörünü değil, ABD ile AB arasındaki hassas ticaret dengelerini de doğrudan etkiliyor. Özellikle (ABD merkezli) teknoloji şirketlerine yönelik regülasyonların “ticarete dolaylı engel” oluşturduğunu savunan Trump yönetimi, buna karşılık yeni tarifeler uygulama tehdidinde bulunuyor. Buna karşın Avrupa yetkilileri, teknoloji düzenlemelerinden taviz verilmeyeceğini vurguluyor ve alınan kararların ticaret müzakereleriyle bağlantılı olmadığını savunuyor.
Buna da göz atın: Antitröst davasında Google aleyhine gelişme
