Disney ve Universal, yapay zeka destekli görsel üretim aracı Midjourney’e karşı telif hakkı ihlali gerekçesiyle dava açtı. Bu gelişme, Hollywood stüdyolarıyla bir yapay zeka şirketi arasında yaşanan ilk büyük çaplı hukuki mücadele olarak kayda geçti.
Kullanıcıların yalnızca birkaç saniyede metin girdisiyle gerçekçi görseller oluşturmasına olanak tanıyan Midjourney, en popüler yapay zeka görsel üretim araçlarından biri. Ancak şirketin, bu teknolojiyi geliştirirken Disney ve Universal’a ait fikrî mülkiyetleri izinsiz şekilde kullandığı ve kullanıcıların tanınmış karakterlere ait görüntüler oluşturabilmesine imkan tanıyarak telif haklarını ihlal ettiği öne sürülüyor. Dava, çarşamba günü Kaliforniya’daki bir federal mahkemede açıldı.
Şikayet dilekçesinde Midjourney, “sanal bir otomat makinesi” ve “sonsuz bir intihal kuyusu” olarak tanımlanıyor. Şirketin, Disney ve Universal’a ait eserlerin izinsiz kopyalarını “sınırsız şekilde” üretme kapasitesine sahip olduğu vurgulanıyor.
Bugün piyasada bulunan büyük ölçekli açık yapay zeka modelleri, genellikle internet üzerinden topladıkları devasa veri havuzları — buna görseller ve videolar da dahil — ile eğitiliyor. Bu süreçte içerik sahiplerinden izin alınması ise çoğu zaman atlanıyor. Sanatçılar, yazarlar, müzisyenler ve Hollywood oyuncuları da uzun süredir çalışmalarının ya da görünümlerinin izinsiz şekilde yapay zeka modellerinde kullanıldığını ve bunun mesleklerini tehdit ettiğini dile getiriyor. Midjourney, 2023 yılında benzer gerekçelerle bir grup görsel sanatçı tarafından açılan bir başka telif hakkı davasının da tarafıydı. O dava halen keşif aşamasında…
Ancak bu yeni dava, büyük Hollywood stüdyolarının ilk kez doğrudan bir yapay zeka şirketine karşı adım attığı dava olmasıyla öne çıkıyor.
Dava dilekçesinde, Midjourney’in kullanıcıların yalnızca basit bir komutla Star Wars karakterleri, Bart Simpson, Shrek, Küçük Deniz Kızı’ndan Ariel, Wall-E, Çılgın Hırsız filminden Minyonlar gibi Universal ve Disney karakterlerini kolaylıkla üretebildiği örneklerle gösteriliyor.
Midjourney, davaya ilişkin yorum talebine henüz yanıt vermedi.
Ancak şirket, 2023’teki davaya verdiği yanıtta, yapay zeka tarafından oluşturulan her bir görselin, modelin eğitim verisinin yalnızca “önemsiz bir kırıntısı” olduğunu savunmuştu. Şirket, bu durumu şu sözlerle savunmuştu: “Bir sanatçının gördüğü her yüz, her gün batımı, her tablo, bir yazarın okuduğu her metin nasıl hayal gücünü besleyen çok küçük birer parça ise, yapay zeka görselleri de aynı şekilde çok küçük parçalardan oluşur.”
Disney’in hukuk ekibi ise davanın özünde yalnızca basit bir telif hakkı ihlali davası olduğunu belirtiyor.
“Korsanlık, korsanlıktır”
Disney’in Baş Hukuk ve Uyumluluk Sorumlusu Horacio Gutierrez, CNN’e yaptığı açıklamada şunları söyledi:
Yapay zeka teknolojisinin potansiyeline güveniyoruz ve bu araçların insan yaratıcılığını destekleyici şekilde sorumlu bir biçimde kullanılabileceğine inanıyoruz. Ancak korsanlık korsanlıktır; bunu yapan bir yapay zeka şirketi olsa bile durum değişmez.
Sinema Filmleri Derneği (Motion Picture Association) de davaya ilişkin bir açıklama yayımlayarak, telif hakkı korumasını “sektörün bel kemiği” olarak tanımladı. Dernek Başkanı ve CEO’su Charles Rivkin, şu sözleri kullandı:
Telif haklarını koruyan ve insan merkezli, sorumlu yeniliği destekleyen dengeli bir yapay zeka yaklaşımı; ABD’nin yaratıcı endüstrilerdeki küresel liderliğini sürdürmesi için kritik önemde.
İlk çağrı yanıtsız kalmıştı
Disney ve Universal’ın iddiasına göre, Midjourney’in şu an 21 milyon abonesi bulunuyor ve şirket geçen yıl 300 milyon dolar gelir elde etti.
Stüdyolar, daha önce Midjourney’e fikrî mülkiyetlerini ihlal eden üretimlere son vermesi ya da bu üretimleri önleyecek teknolojileri uygulamaya koyması yönünde çağrıda bulunduklarını, ancak şirketin bu talepleri “göz ardı ettiğini” belirtiyor.
Dilekçede şu ifadeler yer alıyor:
Midjourney, şiddet ya da çıplaklık gibi içeriklerin paylaşılmasını engelleyen teknolojilere halihazırda sahip. Diğer yapay zeka görsel ve video üretim araçları ise içerik üreticilerinin — örneğin Disney ve Universal’ın — haklarını tanıyan ve koruyan telif hakkı önlemlerini uygulamaya koymuş durumda.
Disney ve Universal, Midjourney’in her bir ihlal edilen eser için 150 bin dolarlık tazminat ve gelecekteki ihlallerin durdurulması yönünde mahkeme emri talep ediyor. Şikayet dilekçesine eklenen belgede, 150’den fazla eserin ihlal edildiği listeleniyor. Bu da, davada stüdyoların lehine karar çıkması halinde potansiyel tazminatın 20 milyon doları aşabileceği anlamına geliyor.
Buna da göz atın: Hollywood deepfake’e karşı!