Amazon Web Services (AWS) cephesinde yaşanan bir sorun nedeniyle pazartesi günü saatlerce süren bir internet kesintisi, dünya genelinde milyonlarca kullanıcıyı etkiledi. Bulut bilişim altyapısında yaşanan sorun nedeniyle sosyal ağlardan bankacılık hizmetlerine, havayolu rezervasyon sistemlerinden e-ticarete kadar binlerce platform kullanılamaz hale geldi. Kısa süreli de olsa bu tür kesintiler, internetin bel kemiği haline gelen bulut hizmetlerinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösteriyor. Sorunun kaynağı AWS’in açıklamasından önce de doğru tahmin edilerek, alan adlarını IP adreslerine çeviren DNS (Domain Name System) hizmetinde yaşanan bir arıza kaynaklıydı. Bu sistem devre dışı kalınca, AWS altyapısını kullanan şirketlerin dev veri tabanlarına erişim kesildi.
Tüm yumurtalar aynı sepette olunca…
Uzmanlar, bu tür kesintilerin neden bu kadar geniş etki yarattığını şöyle açıklıyor: Dijital ekosistem, merkezi birkaç bulut servis sağlayıcısına bağımlı hale geldi. AWS, küresel internet trafiğinin önemli bir kısmını taşıyor. Dolayısıyla sistemin herhangi bir bölgesinde yaşanan aksama, milyonlarca kullanıcıyı doğrudan etkiliyor.
İnternet, başlangıçta merkeziyetsiz ve dayanıklı bir yapı üzerine inşa edilmişti. Ancak bugün dijital ekosistem küçük sayıda bulut bölgesinde işletiliyor. Bu bölgelerden birinde hata oluştuğunda etkisi anında ve geniş çapta hissediliyor. Bu durum, nadir yaşansa da etkileri büyük oluyor. Tek bir veri merkezinde yaşanan sorun, yüzlerce platformun aynı anda çökmesine yol açabiliyor.
Geçmişten dersler
2024’te yaşanan en büyük kesinti, CrowdStrike yazılımındaki bir hatanın tüm dünyada bilgisayar sistemlerini çökertmesiyle meydana gelmişti. Bu olay, havayollarından hastanelere kadar birçok sektörü durma noktasına getirmiş ve yaklaşık 5 milyar dolarlık bir zarara yol açmıştı. Benzer şekilde AT&T de geçtiğimiz yıl birden fazla kez uzun süreli kesintiler yaşamıştı.
Amazon’dan teknik ve “giderildi” açıklaması
Amazon, pazartesi sabahı yaşanan kesintinin DNS altyapısından kaynaklandığını doğruladı. DNS, kullanıcı dostu web adreslerini IP numaralarına çevirerek uygulamaların veri tabanlarına ulaşmasını sağlayan temel bir sistem. Bu sistemdeki arıza nedeniyle veriler yerinde olsa bile erişilemez hale geldi.
Sorun birkaç saat içinde giderildi, ancak AWS’nin EC2 (Elastic Compute Cloud) gibi diğer bazı servislerinde etkiler bir süre daha devam etti. Şirketin önümüzdeki günlerde kapsamlı bir teknik inceleme (postmortem) raporu yayımlaması bekleniyor.
Bu sırada AWS, aynı gün içerisinde pazartesi yaşanan küresel internet kesintisinin “tamamen giderildiğini” açıkladı. Saatler süren arıza, dünya genelinde milyonlarca kullanıcının dijital platformlara erişimini kesti.
Kesinti; Snapchat, Facebook ve Fortnite gibi popüler platformların yanı sıra bankacılık sistemleri, kripto borsası Coinbase ve yapay zeka girişimi Perplexity gibi birçok servisi de etkiledi. ABD merkezli havayolu şirketleri Delta Air Lines ve United Airlines da rezervasyon sistemlerinde kesintiler yaşandığını bildirdi.
Downdetector verilerine göre, ilk iki saat içinde sadece ABD’den 1 milyondan fazla olmak üzere dünya genelinde 6,5 milyon kesinti raporu geldi.
Kesintinin işaret ettiği gerçeklik ise, internetin boyutuyla doğru orantılı olarak kırılganlığının da arttığı… Bu doğrultuda, internetin gerekleriyle uyumlu olacak şekilde yedeklendirme ve altyapı kapasitesinin arttırılma çalışmalarının ivedilikle gündeme alınması gerektiği söylenebilir.
Buna da göz atın: CFO’lar dijital dönüşümün stratejik liderleri haline geliyor
