Yapay zeka ile doğal dili kullanarak yazılım geliştirmeyi tanımlayan “vibe coding”, 1979’dan bu yana sözlük üreten Collins Dictionary tarafından 2025’in Yılın Kelimesi seçildi. Bu yılın listesinde teknoloji ile insan arasındaki yeni ilişkiyi tanımlayan kavramlar öne çıkıyor.
Kod yazmadan kod yazmak
Her ne kadar iki kelimeden oluşsa da “vibe coding”, yapay zekânın hayatımızdaki artan rolünün bir sonucu olarak öne çıktı. The Newsight’ta detaylarıyla ele aldığımız vibe coding‘i Collins Dictionary, “doğal dil aracılığıyla verilen komutlarla yapay zekanın yazılım geliştirmeye yardımcı olması” şeklinde tanımlıyor. Daha basit bir ifadeyle: “Satır satır kodlamak yerine, makineye ne istediğini söylemek.”
Terimi ortaya atan isim ise yapay zekanın öncülerinden Andrej Karpathy. Tesla’nın eski Yapay Zeka Direktörü ve OpenAI’ın kurucu mühendislerinden olan Karpathy, bu yaklaşımı “kodun varlığını unutmak” olarak açıklıyor.
Collins Corpus: 24 milyar kelimelik gözlem
Collins sözlük ekibi, sosyal medya dahil çok çeşitli kaynaklardan derlenen 24 milyar kelimelik veri tabanı Collins Corpus’u takip ederek her yıl yeni ve dikkat çeken kelimeleri belirliyor.
Collins Dictionary’nin Genel Müdürü Alex Beecroft, bu seçimin dil ile teknolojinin birlikte evrildiğini gösterdiğini söylüyor:
Bu, yazılım geliştirmede büyük bir dönüşümün işareti… Yapay zeka kodlamayı herkes için erişilebilir hale getiriyor. İnsan yaratıcılığı ile makine zekasının birleşimi, bilgisayarlarla etkileşimimizi kökten değiştiriyor.
Listeye giren diğer yeni kelimeler
Teknoloji odaklı kavramlar bu yılın kısa listesinde dikkat çekiyor:
- Clanker: “Star Wars: Clone Wars” kökenli, robot ya da yapay zeka için küçümseyici bir ifade
- Broligarchy: Aşırı zengin ve siyasi etkisi yüksek küçük erkek grupları. Collins Dictionary; Mark Zuckerberg, Jeff Bezos, Elon Musk ve Sundar Pichai’yi örnek gösteriyor.
- Henry: “High earner, not rich yet” — iyi kazanan ama henüz zengin olmayan kişiler.
- Taskmasking: İş yerinde verimliymiş gibi görünme hali.
- Micro-retirement: İş yaşamındaki kısa ara dönemlerde kişisel ilgi alanlarına zaman ayırma.
- Biohacking: Sağlığı ve yaşam süresini artırmak için bedenin doğal süreçlerine müdahale etme.
- Coolcation: Aşırı sıcaklardan kaçmak için serin iklimlere yapılan tatil.
- Glaze: Birini abartılı ve hak edilmeyen şekilde övmek.
- Aura farming: Kendine karizmatik ve dikkat çekici bir imaj yaratmaya yönelik bilinçli çaba.
Yapay zeka etkisi artmaya devam ediyor
Collins Dictionary’nin 2024’teki Yılın Kelimesi “brat” idi. Ondan önceki yıl ise “AI” seçilmişti — sözlüğün tanımıyla “bir sonraki büyük teknolojik devrim”…
2025’te ise “vibe coding”, teknolojinin yalnızca iş yapış şeklimizi değil, rahatlıkla dili ve kültürü de dönüştürdüğünün bir göstergesi olarak yorumlanabilir.
Buna da göz atın: App’lerin alacakaranlığı: “Vibe Coding” yazılımı nasıl dönüştürüyor?