ABD Başkanı Donald Trump, Cuma (4 Nisan 2025) yaptığı açıklamada, TikTok’un satılmasını veya yasaklanmasını öngören yasanın uygulanmasını 75 gün daha erteleyeceğini duyurdu. Bu karar, TikTok’un ABD’deki varlığını korumak için yapılan anlaşma çalışmalarının devam etmesi nedeniyle alındı.
Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, “Yönetimimiz, TikTok’u kurtarmak için bir anlaşma üzerinde çok çalışıyor ve büyük ilerleme kaydettik. Ancak anlaşmanın tüm gerekli onayları alması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var,” ifadelerini kullandı.
Ne olmuştu?
Bu açıklama, yasağın yürürlüğe girmesine bir gün kala geldi. Trump daha önce de Ocak 2025’te göreve başladığında yasağın uygulanmasını 75 gün ertelemişti. Eski Başkan Joe Biden, geçen yıl TikTok’un Çin merkezli şirketi ByteDance’in uygulamayı satmasını veya ABD’de yasaklanmayı göze almasını öngören bir yasayı imzalamıştı. Yasa, ulusal güvenlik endişeleri gerekçe gösterilerek Ocak’ta yürürlüğe girecekti, ancak Trump TikTok’un “hayatta kalması” için bir anlaşma sağlama umuduyla erteleme kararı almıştı.
Hem Trump hem de TikTok anlaşması çalışmalarını yürüten Başkan Yardımcısı JD Vance, son günlerde 5 Nisan son teslim tarihine kadar bir anlaşmaya varılacağını ifade etmişti. Aralarında YouTube ünlüsü ve iş insanı Mr. Beast’in ve Amazon’un bulunduğu TikTok taliplerinin yönetimi doğrultusunda Beyaz Saray’daki görüşmelere aşina olan kaynaklar, TikTok’un ABD varlıklarının büyük bir kısmının Oracle ve diğer Amerikalı yatırımcılara satılmasını içeren bir anlaşmanın değerlendirildiğini belirtmişti. Bu durumda ByteDance, uygulamadaki azınlık hissesini koruyacak.
Nasıl yorumlanmalı?
Trump, paylaşımında anlaşmanın detaylarına yer vermedi ancak anlaşmanın tamamlanması için daha fazla zamana ihtiyaç olduğunu vurguladı. Bu erteleme, TikTok’un 170 milyon Amerikalı kullanıcısının uygulamayı kullanmaya devam edebileceği anlamına geliyor. Ancak resmi bir anlaşmaya varılamaması, uygulamanın uzun vadeli geleceği hakkında soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.
Çin hükümeti, TikTok’un satışına ilişkin kamuoyuna herhangi bir onay sinyali vermedi. Ayrıca ABD ve Çin arasında artan ticaret savaşı devam ediyor. Trump, Çin’in TikTok anlaşmasını onaylaması durumunda Çin mallarına uygulanan gümrük vergilerini düşürebileceğini ima etmişti. Trump, “Çin ile iyi niyetle çalışmaya devam etmek istiyoruz. TikTok’un kapanmasını istemiyoruz,” dedi.
ByteDance sözcüsü, “TikTok’un ABD’deki geleceği için potansiyel bir çözüm üzerinde ABD hükümeti ile görüşmeler devam ediyor,” açıklamasını yaparak şirketin Beyaz Saray ile müzakerelerde olduğunu kabul etti. Sözcü, “Herhangi bir anlaşma Çin yasalarına uygun olarak onaylanmalıdır,” ifadelerini kullandı.
Kongre üyelerinin bu ikinci ertelemeye nasıl tepki vereceği belirsizliğini koruyor. Geçen yıl TikTok’un ulusal güvenlik riski oluşturduğu konusunda hemfikir olan Kongre, Yüksek Mahkeme’nin de bu görüşü onaylamasıyla yasayı kabul etmişti. Yasanın şartlarına göre, ByteDance platformun en fazla %20’sine sahip olabilir ve TikTok’un ABD operasyonları, ByteDance ile algoritma veya veri paylaşımı konusunda işbirliği yapamaz.
TikTok, göreve başlama töreninden bir gün önce ABD’de yaklaşık 14 saat boyunca erişime kapatılmıştı. Uygulama yeniden açıldığında, Trump’a yasağın ertelenmesi için teşekkür eden bir mesaj paylaşılmıştı. TikTok CEO’su Shou Chew da Trump’ın göreve başlama törenine katılarak kabine üyeleri ve diğer teknoloji CEO’larıyla birlikte sahneye çıkmıştı.
Buna da göz atın: Trump’ın gümrük vergileri varsa, AB’nin de “güçlü bir planı” var…
