Donald Trump, Beyaz Saray’daki Rose Garden etkinliğinde uzun zamandır beklenen “Kurtuluş Günü” planlarını açıklarken iki aşamalı bir gümrük vergisi sürecini duyurdu. Başkan, tüm ülkeleri kapsayacak şekilde 5 Nisan’da yürürlüğe girecek yüzde 10’luk bir temel gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı. Bunun yanı sıra, bazı ülkelere yönelik ek gümrük vergileri de 9 Nisan’dan itibaren devreye girecek.
“İyi niyetli, karşılıklı vergiler”
Trump, ek gümrük vergilerinin, uzun süredir eleştirdiği tarifeler ve tarife dışı engeller göz önünde bulundurularak hesaplandığını belirtti.
Trump, konuşması sırasında planladığı ek gümrük vergilerinin yer aldığı bir tabloyu gösterdi. Listenin başında yüzde 34 oranında vergi uygulanacak Çin yer alırken, ikinci sırada yüzde 20’lik tarifeye tabi olacak Avrupa Birliği bulunuyordu. Yayında listenin alt sıralarında kalmasıyla gözükmeyen Türkiye’nin oranları ise yüzde 10 ve yüzde 10 olarak tabloya yansıdı.
Konuşmasının başından bu yana “karşılıklı” vergi uygulamalarını getireceğini belirten Trump, tabloyu göstermesiyle birlikte “tam karşılıklılık”tan ziyade “iyi kalpli” bir uygulamaya gideceklerini, bu doğrultuda ABD’ye uygulanan gümrük vergilerinin yarı oranında bir formülle ilerlediklerini belirtti. Koruma politikalarına yönelik geleceğine emin olduğu çağrılara yanıt veren Trump, “Önce kendi tarifelerinizi kaldırın, bariyerlerinizi indirin.” diyerek diğer ülkelere seslendi.
“Amerikan elleriyle, kalpleriyle, çeliğiyle ve gururuyla…”
Ülkelerin dışında otomobil sektörüne özel bir oran belirlenmesi gerektiğini vurgulayan Trump, tüm dış üretim otomobillerin yüzde 25 oranında bir gümrük vergisiyle ülkeye getirileceği belirtti. Buna ek olarak şirketlerden gelebilecek çıkışlara yönelik, her birini ABD topraklarında üretim yapmaya devam etti.
Trump, ithalat bağımlılığına örnek olarak antibiyotik gibi hayati ürünleri dahi dışarıdan almak zorunda kaldıklarını vurguladı ve birçok ülkenin ABD’den faydalandığını savundu. Bu doğrultuda gümrük vergilerinin ülkeyi korumak adına atılan ve ülkeyi özgürleştiren önemli bir adım olduğunu ve başkan olduğu günden bu yana ülkeye yapılan yatırım taahhütlerinin 6 trilyon dolara ulaştığını belirtti.
Bu yatırım taahhütlerinde öne çıkan şirketlerden bazılarını da özellikle dile getirdi:
Trump, konuşmasının el verdiği kısımlarında, ABD’nin bu aksiyonu gerekli kılan mevcut ekonomik durumunun ne özel sektörden ne de işçilerden kaynaklandığını, “tek sorumlunun önceki liderler ve hükümetler” olduğunu vurguladı.
Açıklamalarını “Geleceğimizi, tıpkı eskiden olduğu gibi Amerikan elleriyle, Amerikan kalpleriyle, Amerikan çeliğiyle ve Amerikan gururuyla inşa edeceğiz.” sözleriyle tamamladı. Ancak, Trump’ın konuşması sırasında SPDR S&P 500 ETF Trust (SPY) yüzde 2,2; Nasdaq-100 endeksini takip eden Invesco QQQ Trust’ın ise yüzde 3 oranında değer kaybettiğini belirtmekte fayda var.
Gerek ABD vatandaşlarının bu gelişmeleri nasıl yorumlayacağı ve karşılayacağı, gerekse aralarında Türkiye de bulunan ülkelerin ve şirketlerin bu uygulama karşısında nasıl bir aksiyon planı izleyeceğini takip etmeye devam edeceğiz.
Buna da göz atın: Trump’ın gümrük vergileri varsa, AB’nin de “güçlü bir planı” var…