Türkiye Büyük Millet Meclisi dijital oyun ekosistemini düzenleyen ilk yasal çerçeveyi kanunlaştırdı. “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun”da oyunlarla ilgili düzenlemeler yer aldı. .Kamuoyunda uzun süredir tartışılan ve sektör temsilcilerinin katılımıyla şekillenen yasa süreci; platform kapatma gibi ağır yaptırım öngören maddelerin metinden çıkarılması ve bant genişliği kısıtlamalarının üst sınırının düşürülmesiyle sonuçlandı.
Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği’nin (TOGED) yaptığı açıklamada, sektörün ilk defa kanunlar nezdinde tanımlanarak hukuki statü kazanmasının önemi vurgulandı. TOGED’in ileriye dönük yol haritasında ise, yasa içerisinde tanımlanan platformların Türkiye’de kanuni temsilci bulundurma sorumluluğu konusunda, uygulanabilir bir yönetmelik hazırlığı için çalışmalar yapılacağı belirtildi.
Yasama sürecindeki yapısal değişiklikler ve kazanımlar
Yasa tasarısının ilk hali ile meclisten geçen nihai metin arasında, sektörün operasyonel sürdürülebilirliğini korumaya yönelik önemli farklar bulunuyor. Sektör temsilcilerinin aktif katılımıyla gerçekleşen komisyon görüşmeleri sonucunda, dokuz temel değişiklik talebi yasada karşılık buluyor.
- Platform kapatma maddesinin iptali: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) oyun platformlarını tamamen kapatma yetkisi veren madde kanun metninden çıkarıldı. Bu değişim, ekosistemin prestiji ve erişilebilirliği açısından en kritik kazanım olarak değerlendiriliyor.
- Bant genişliği kısıtlamalarında indirim: Taslakta %90’a kadar öngörülen platform bant genişliği kısıtlama oranları, mutlak üst sınır olarak dördüncü ayda %30 ve altıncı ayda %50 seviyesine çekiliyor.
- Sorumlulukların ayrıştırılması: Geliştirici, yayıncı ve platform kavramları hukuki olarak birbirinden ayrılıyor. Yaş doğrulama yükümlülüğü doğrudan geliştiricilerin üzerinden alınarak platform düzeyinde bir sorumluluğa dönüştürülüyor.
- Sınıflandırılmamış oyunların durumu: Yaş sınıflandırması bulunmayan oyunların platformlardan kaldırılması yerine, bu içeriklerin otomatik olarak “18+” kategorisinde değerlendirilmesi kararlaştırılıyor.
İletişim stratejisinde kriz yönetimi: Şiddet ve dezenformasyonla mücadele
Yasa sürecine eşlik eden toplumsal olaylar ve bazı haber kanalları üzerinden sektöre yönelen “şiddet” merkezli iddialar, TOGED’in açıklamasına göre iletişim tarafında yeni bir rasyonel hat kurulmasını zorunlu kılıyor. TOGED, bugüne kadar yapılan bilimsel araştırmalarda oyunlar ile gerçek yaşamdaki şiddet arasında ilişkinin bulunmadığını vurgularken, konuya ilişkin kamuoyuna doğru bilgi sağlayabilmek adına akademik çalışmalar başlatmaya hazırlanıyor. Bu hamle, dezenformasyonu engellemek ve kamuoyundaki yanlış algıyı bilimsel verilerle değiştirmek amacıyla stratejik bir gereklilik olarak sunuluyor.
Uygulanabilirlik sorunu: Yerel temsilcilik maddesi
Sektörün taleplerine rağmen, yerel temsilci atanmasına ilişkin maddede, platformların hukuki sorumluluk düzeyine dair uzlaşmaya varılamadı. TOGED, temsilcilerin hukuki sorumluluklarının sınırlandırılması yönündeki beklentinin yasada karşılık bulmadığını belirtirken, bu durumun, uluslararası platformların Türkiye pazarındaki operasyonel kararlarını etkileyebilecek bir risk olabileceğini belirtiyor. Sektör temsilcileri, bu sorunun çözümü için önümüzdeki “yönetmelik” aşamasını kritik bir viraj olarak işaret ediyor.
Operasyonel teşvikler ve bürokratik ilerlemeler
Yasa görüşmeleri, oyun geliştirme ekosisteminin teknik ihtiyaçlarının çözümü için de bir platform görevi görüyor. Özellikle oyun geliştiriciler için kritik olan devkit ithalatı süreçlerinin kolaylaştırılması ve oyuncuların temel sorunu olan ÖTV yükünün hafifletilmesi konularında, ilgili bakanlıklarla yapılan görüşmelerde önemli aşamalar kaydedildiği bildiriliyor.
Yasayla beraber neler değişecek?
Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türkiye dijital oyun ekosisteminde denetimsiz dönem sona eriyor ve süreç belirli bir hukuki çerçeveye oturuyor. Operasyonel düzlemde en büyük değişim, yaş doğrulama sorumluluğunun geliştiricilerden alınarak tamamen platform seviyesine (Steam, Epic Store, PlayStation Store vb.) kaydırılmasıyla gözlemleniyor.
Teknik açıdan uygulanması güç olan süre sınırlaması ve yazılımsal oynamayı engelleme zorunluluğu gibi maddelerin yerini, ebeveyn kontrol mekanizmalarına dayalı daha esnek bir yapı alıyor. Ayrıca, yaş sınıflandırması bulunmayan içeriklerin platformlardan tamamen kaldırılması yerine doğrudan “18+” kategorisine dahil edilerek erişilebilir kılınması, oyun kütüphanelerinin korunmasını sağlıyor.
Düzenlemenin idari tarafında ise platform kapatma konusunun yasada yer almaması, sektörün prestij ve yatırım güvenliği riskini minimize ediyor. Bant genişliği kısıtlamalarına getirilen %30 ve %50’lik üst sınırlar, platformların işleyişini tamamen durdurmak yerine kontrollü bir denetim sürecine geçişi temsil ediyor.
Ancak yerel temsilcilik şartının hukuki sorumluluklarla beraber yasalaşması, uluslararası platformlar için Türkiye pazarında yeni bir operasyonel uyum süreci başlatıyor. Sektör paydaşları için asıl değişim, yönetmelik aşamasında netleşecek olan uygulama detaylarıyla şekilleniyor.
Geliştiriciler için devkit teşvikleri ve ÖTV indirimi konusu henüz netleşmese de, TOGED’în açıklaması bu konuda önemli adımlar atıldığını vurguluyor. Bölgenin önemli oyun geliştirici ülkelerinden biri olma yolunda ilerleyen Türkiye için, geliştiricilere sunulacak çeşitli kolaylıklar sektörde olumlu bir etki yaratabilir.